CHÚNG TA CÓ THẬT SỰ CẦN BỔ SUNG THỰC PHẨM CHỨC NĂNG?

Thực phẩm chức năng ngày càng được sử dụng phổ biến với nhiều mục đích khác nhau. Nói về những mục đích sức khỏe, nhiều người dùng thực phẩm chức năng với hy vọng nâng cao sức khỏe toàn diện, tăng cường sinh lực, kéo dài tuổi thọ, chống lão hóa, phòng ngừa và điều trị bệnh tật, tăng cường hệ miễn dịch… Nói về những mục đích sắc đẹp, người ta bổ sung thực phẩm chức năng để đẹp da, đẹp tóc, thải độc thanh lọc cơ thể, đốt mỡ giảm cân để có một vóc dáng hoàn hảo…

Việc sử dụng rộng rãi như vậy còn do thị trường thực phẩm chức năng không được kiểm soát, chúng ta có thể tùy tiện mua và sử dụng mà không cần bất cứ một chỉ định y khoa nào. Phần lớn nguyên nhân còn do sự chi phối của những lời đồn thổi, những lời quảng cáo quá mức hay những lời khuyên sai lệch từ các phương tiện truyền thông. Mặt khác, chúng ta lại thiếu thông tin về nhu cầu thật sự của bản thân cũng như của những đối tượng cần được bổ sung và nên được bổ sung như thế nào.

Hôm nay Katie muốn chia sẻ với các bạn một số thông tin xung quanh việc sử dụng thực phẩm chức năng với hy vọng các bạn sẽ có thêm những thông tin hữu ích để có những lựa chọn phù hợp cho bản thân và gia đình mình nhé!

Thực phẩm chức năng là gì?

Thực phẩm chức năng (dietary supplements hoặc nutritional supplements) là những sản phẩm có chức năng bổ sung cho cơ thể các chất dinh dưỡng bị thiếu hoặc không được cung cấp đủ từ chế độ ăn. Hiện nay, thực phẩm chức năng không chỉ đơn thuần là các loại protein, fatty acids, vitamins và khoáng chất mà còn là những chiết xuất thảo mộc, amino acids, các loại enzymes, chất xơ, các sản phẩm hỗ trợ giảm cân… với rất nhiều dạng khác nhau như viên nang, viên nén, dạng bột, dạng nước hoặc dạng thanh (ví dụ các thanh protein).

Chúng ta có thật sự cần bổ sung thực phẩm chức năng hay không?

Đây là một câu hỏi rất khó để trả lời một cách thẳng thắn là “Có” hoặc “Không”. Câu trả lời còn tùy thuộc vào loại thực phẩm chức năng và hoàn cảnh cũng như đối tượng sử dụng. Katie sẽ lấy một số ví dụ cụ thể để chúng ta cùng có một cái nhìn bao quát hơn.

Sản phẩm phổ biến nhất trong số các loại thực phẩm chức năng có mặt trên thị trường là sản phẩm bổ sung vitamins khoáng chất. Tất nhiên đây là những chất dinh dưỡng cực kỳ cần thiết đối với cơ thể. Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể cung cấp đủ các chất dinh dưỡng này cho cơ thể bằng một chế độ ăn lành mạnh và cân bằng mà không cần phải sử dụng thực phẩm chức năng (vitamin D là một ngoại lệ vì phần lớn chúng sẽ được hấp thu qua da khi chúng ta tiếp xúc với ánh nắng mặt trời). Ngoài ra, việc bổ sung một số loại vitamins và khoáng chất nhất định cho những đối tượng như trẻ sơ sinh, trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và phụ nữ mang thai và cho con bú là được khuyến nghị vì những lợi ích sức khỏe đã được khoa học công nhận. Để hiểu hơn về việc bổ sung loại nào và như thế nào, các bạn hãy đọc bài viết “Bổ sung vitamins và khoáng chất” nhé!

Một ví dụ khác là việc bổ sung glucosamine với mục đích tăng cường sức khỏe xương khớp và điều trị các bệnh xương khớp rất phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn chưa đủ bằng chứng khoa học để chứng minh các lợi ích của việc sử dụng glucosamine như những lời quảng cáo. Thậm chí, một tổ chức y tế hàng đầu ở Anh là NICE (National Institute for Health and Clinical Excellence) không khuyến nghị việc sử dụng glucosamine. Tất nhiên, Katie tin là vẫn có rất nhiều người đang mua và sử dụng glucosamine, nhưng những quyết định cá nhân này nên được lựa chọn sau khi chúng ta đã tìm hiểu về lợi ích thật sự của sản phẩm cũng như những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn. Một vấn đề rất cần được lưu ý trong trường hợp này là nếu các bạn hoặc người thân được chẩn đoán mắc các bệnh xương khớp thì việc nên làm là tìm đến sự điều trị từ các bác sĩ có chuyên môn, thay vì tự ý sử dụng thực phẩm chức năng mà bỏ qua những điều trị cần thiết.

Một ví dụ nữa cũng rất nên được nhắc đến là các sản phẩm thảo dược hỗ trợ giảm cân được quảng cáo rất nhiều trên mạng Intenet. Những sản phẩm này đã được chứng minh là có chứa các hợp chất cấm có nguy cơ gây hại đến sức khỏe. Rất khó để kể tên cụ thể từng loại vì hiện nay có quá nhiều sản phẩm dạng này đang được chào bán. Cụ thể, cơ quan quản lý thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe của Anh từng ra một thông cáo báo chí để khuyến nghị việc không sử dụng các sản phẩm thảo dược hỗ trợ giảm cân có tên Herbal Flos LoniceraeHerbal Xenicol vì những tác hại nguy hiểm đến sức khỏe. Cơ quan này cũng cho biết thêm, nhiều năm qua họ đã phát hiện hàng trăm hàng ngàn sản phẩm tương tự như vậy được rao bán rộng rãi trên thị trường. Vì vậy, lời nhắn của Katie đối với trường hợp này chắc chắn là chúng ta không nên sử dụng những sản phẩm nguy hiểm như vậy.

Bên cạnh đó, tâm lý của những người sử dụng thực phẩm chức năng thường là sẽ cảm thấy an tâm vì nghĩ rằng mình đã bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể nên có ăn uống linh tinh một chút thì cũng không sao. Có rất nhiều người sử dụng viên uống vitamins và khoáng chất tổng hợp như là một cứu cánh cho những thói quen ăn uống không lành mạnh. Một trường hợp cũng khá phổ biến là việc lạm dụng protein powder ở các bạn personal trainer (PT). Có những bạn PT phải dạy và tập nhiều sessions một ngày, các bạn uống protein powder liên tục để thay thế các bữa ăn. Có một vài bạn PT từng tìm đến sự tư vấn dinh dưỡng của Katie, vì các bạn quá lạm dụng protein powder mà chế độ ăn bị mất cân bằng, dẫn đến thiếu hụt vitamins và khoáng chất cũng như có một số triệu chứng rối loạn đường tiêu hóa do tiêu thụ quá ít chất xơ trong một thời gian dài. 

Cuối cùng, các chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyến khích chúng ta cung cấp các chất dinh dưỡng cho cơ thể từ thực phẩm. Ngoài các chất dinh dưỡng, thực phẩm còn có một lượng lớn nước, chất xơ và các hợp chất có lợi khác, thực phẩm còn là sự thưởng thức, là ẩm thực, là văn hóa và còn nhiều điều khác nữa.

Thực phẩm chức năng cực kỳ đa dạng và phong phú, dạo một vòng quanh các siêu thị, nhà thuốc, các trang bán hàng online, chúng ta sẽ thấy hàng trăm, hàng ngàn loại thực phẩm chức năng khác nhau. Do đó, rất khó để truyền tải được các nội dung cần thiết thông qua một bài viết ngắn. Katie sẽ viết một chuỗi bài về những loại thực phẩm chức năng phổ biến nhất, bao gồm:

  • Bổ sung vitamins và khoáng chất
  • Sản phẩm hỗ trợ giảm cân
  • Một số sản phẩm được sử dụng phổ biến ở người cao tuổi như ginkgo, ginseng và glucosamine
  • Dầu cá
  • Protein powder và những sản phẩm hỗ trợ tăng cường cơ bắp

Các bạn đón đọc nhé!

Love,

Katie

Trả lời câu hỏi Katie có sử dụng thực phẩm chức năng không?

Katie có sử dụng thực phẩm chức năng. Bây giờ là những ngày cuối tháng 10 và Katie đang sống ở Châu Âu, nên mình bắt đầu bổ sung vitamin D để phòng ngừa thiếu hụt do không tiếp xúc đủ với ánh nắng mặt trời. Katie cũng bổ sung sắt và acid folic do bản thân vẫn đang nằm trong độ tuổi sinh sản. Vì phải đi lại và sinh sống ở nhiều nơi nên thỉnh thoảng chế độ ăn của mình cũng bị ảnh hưởng, nhưng điều Katie làm trước tiên vẫn là tìm cách cải thiện chế độ ăn, sau đó mới cân nhắc bổ sung thực phẩm chức năng.

Lời nhắn của Katie

Trước khi bỏ ra những khoảng tiền không nhỏ để mua bất kỳ một loại thực phẩm chức năng nào, các bạn hãy thử đặt ra một số câu hỏi như:

  • Chúng ta có thật sự cần thiết phải sử dụng thực phẩm chức năng không?
  • Tại sao chúng ta lại sử dụng những sản phẩm này?
  • Sử dụng sản phẩm này có mang lại lợi ích gì không?
  • Có dẫn đến những nguy cơ đối với sức khỏe không?

Và điều quan trọng nhất là nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm cũng như những thông tin mà bạn nhận được về sản phẩm này đến từ đâu. Có phải từ một người bán hàng đang cố chào mời bạn mua sản phẩm của họ, hay là một người bạn gái đang sử dụng và cũng không hề biết bất kỳ một thông tin nào của sản phẩm, hay là một bài báo mạng được viết bởi một người không đủ chuyên môn. Hãy sáng suốt để bảo vệ bản thân và gia đình, cũng như túi tiền của mình! Nhé!

References: NHS (UK) & WUR (The Netherlands) & https://www.nice.org.uk/donotdo/do-not-offer-glucosamine-or-chondroiton-products-for-the-management-of-osteoarthritis (NICE)

Chia sẻ bài viết

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on google